Op.Dr. Süreyya Şeneldir

Çocuklarda Burun Tıkanıklığı


Çocuklarda Bademcik


Çocuklarda BademcikBademcikler ağzımızın arka tarafında dil kökünün her iki yanına yerleşmiş lenf bezleridir.

Bulunduğu yer nedeniyle irileşmesi halinde boğazı daraltarak horlamaya ve daha ileri durumlarda uykuda nefes tıkanmalarına neden olabilir.

Uyku sırasında gevşeyen boğaz etrafındaki kaslar bademcik nedeniyle zaten dar olan hava yolunun tamamen kapanmasına neden olur.

Çocuklarda horlama, yatakta sık yer değiştirme, huzursuz ve yetersiz uyku, gece terlemeleri gibi belirtilerle ortaya çıkan bu durum, büyüme ve gelişmede geri kalmaya, saldırganlık, huysuzluk gibi kişilik değişikliklerine, öğrenme güçlüklerine neden olabilmektedir.

Bu istenmeyen durumlar daralan nefes yolundan havanın geçememesi, akciğerden kana karışan oksijenin azalmasına bağlı olarak dokulara ve beyne yeterli düzeylerde ulaşamaması nedeniyle olmaktadır.

Uykuda nefes alma güçlüğü yaşayan çocuklarda bademcik dokusunun alınması veya çeşitli teknolojik yöntemlerle küçültülmesi dünyada yaygın olarak kabul gören tedavi yaklaşımıdır.

Çocuklarda ameliyat sonrasında erken dönemde uykuda rahatlama gözlenmekte; ilk altı aylık süreç sonunda gelişme ve büyümelerinde olumlu değişiklikler görülebilmektedir.

Bu ameliyatla hava yolu önemli ölçüde genişletilmektedir, ancak ağrılı bir ameliyat olması nedeniyle çocuklar ve ebeveynler için zorluk çıkabilmektedir. Ağrı nedeniyle çocuğun ameliyat sonrası ilk 10 günde gıda alımı azalabilmekte, ebevenylerin uzun süre ilgisine muhtaç olabilmektedir.

Bademcik ameliyatları için günümüzde farklı seçenekler vardır:

Klasik Yöntem: Bisturi ve makas gibi keskin aletler ve bademciği alttaki kas tabakasından ayırmaya yarayan mekanik aletlerle yapılan ameliyat, yüzyılı aşkın süredir uygulanmaktadır.

Avantajları: Eskiden beri kullanılan ve alışılmış yöntem olması ve bademcikleri tam olarak çıkarmasıdır.

Dezavantajları: Zaman zaman kanama ve sıklıkla yemek yerken ağrıya yol açmasıdır. Hem kronik bademcik iltihaplarının hem de uykuda nefes durması ve horlama tedavisinde kullanılır.

Elektrokoter Yöntemi: Bu yöntemde keskin aletler yerine elektrik akımı kullanılmaktadır. Bu yöntem ile bademcikler tam olarak çıkarılmaktadır. Kanama çok daha az olarak görülmekte ve daha çabuk iyileşme sağlanmaktadır. Ancak ameliyat sonrası yutkunurken ağrı olabilmektedir. Hem kronik bademcik iltihaplarının hem de uykuda nefes durması ve horlamanın tedavisinde kullanılabilir.

Coblator Yöntemi: Coblator radyo frekans enerjisi ile dokuları buharlaştırabilen cihazdır. Bu cihaz ile bademciklerin büyük bir kısmı alınabilir. Avantajları: Kanama ve ağrının neredeyse hiç görülmemesi ve iyileşmenin çok çabuk olmasıdır. Özellikle tıkayıcı büyüklükteki bademciklerin küçültülmesi, kronik bademcik ilktihaplarında hastalıklı dokunun büyük ölçüde ortadan kaldırılması amacıyla kullanılabilmektedir. Ayrıca bademciklere bağlı ağız kokusu şikayetlerinde erişkinlerde de koku yapan dokunun ortadan kaldırılması da kullanım alanları arasındadır.

Radyo Frekans Yöntemi: Radyo frekans yöntemi klasik ameliyatın dezavantajlarını ortadan kaldırmaktadır. Havayolunda genişlemeyi sağlarken, bu işi ağrısız başarmaktadır.

Radyo frekans enerjisi veren cihaza bağlı iğne bademciklere batırılmaktadır. Bu iğne yoluyla verilen radyo frekans enerjisi bademciklerin büzüşmesine ve boyut olarak küçülmesine neden olur.

Araştırmalar bu yöntemle hava yolunda %70-80 genişleme sağlanabildiğini göstermiştir. Erişkinlerde ve büyük çocuklarda bu yöntem genel anestezi verilmeden de uygulanabilmektedir.

Uygulama sonrasında ağrı olmamaktadır. Bu da normal yemek alışkanlıklarına dönmeyi kolaylaştırmakta, çocuklarda ve ailede ameliyat sonrası oluşan huzursuzlukları önlemektedir.

Hastalıklı olmayan ancak büyük olan bademcikleirn çıkarılmayıp sadece küçültülmesi amaca uygun tedavi sağlamaktadır.

Termal Welding Sistemi (TWS): Bu sistemde bademcik ameliyatı dokudaki protein moleküllerini doğal halini bozan (denatüre) eden bir ısıtıcı sistem kullanılarak gerçekleştirilir.

Avantajları: Ameliyat sırasında kanamanın az olması, normal diyete dönüş süresinin kısa olması ve ameliyat sonrası ağrının daha az olmasıdır.

Bademcik ameliyatı ne zaman gereklidir?

Bademcik ameliyatı şu durumların herhangi birisinin olması durumunda gereklidir:

-Sık bademcik iltihabı geçiriyorsa (senede 5 veya daha fazla sayıda).
-Uykuda horlama ve nefes kesilmesine sebep olacak kadar sorun çıkaran büyük bademciklerin varlığında.
-Çocuğun havale geçirmesine sebep olan sık bademcik iltihapları oluşuyorsa.
-Beslenme bozukluğu ve kilo kaybına yol açıp büyüme gelişmeyi bozacak kadar büyük bademciklerin varlığında.
-Erişkinlerde tüm tedavilere rağmen geçmeyen bademcik taşı ve ağız kokusu varlığında.
-Geçirilen bademcik iltihapları kalp, eklem ve böbrek romatizmasına yol açmışsa (hastanın bu aşamaya gelmesini hiç arzu etmiyoruz).